Arabuluculuk sürecine dahil olan ya da dahil olmayı düşünen tarafların en çok merak ettiği konuların başında arabuluculuk ücreti gelmektedir. 2026 yılında yürürlükte olan Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi, hem zorunlu hem de ihtiyari arabuluculuk süreçlerinde uygulanacak ücret esaslarını belirlemektedir. Bu makalede arabuluculuk ücretinin kim tarafından ödeneceği, tutarların nasıl hesaplanacağı ve istisna durumlar ayrıntılı biçimde ele alınmaktadır.
Arabuluculuk Ücreti Nedir ve Neye Göre Belirlenir?
Arabuluculuk ücreti, arabulucunun sunduğu hizmet karşılığında taraflarca ödenen mesleki ücrettir. Bu ücret, her yıl Adalet Bakanlığı tarafından hazırlanan ve Resmi Gazete'de yayımlanan Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi'ne göre belirlenmektedir. Taraflar, tarifenin altında kalmamak kaydıyla arabulucuyla farklı bir ücret üzerinde de anlaşabilir.
Tarife; uyuşmazlık türüne, anlaşma sağlanıp sağlanmamasına ve süreç içinde geçen süreye göre farklılık göstermektedir.
2026 Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi
Anlaşma Sağlanan Durumlarda Ücret
Tarafların arabuluculuk sürecinde anlaşmaya varması halinde ücret, anlaşılan miktarın belli bir yüzdesi üzerinden hesaplanır. 2026 tarifesine göre:
- Anlaşılan miktarın ilk 500.000 TL'si için yüzde üç (asgari ücret uygulanır)
- 500.001 TL ile 2.000.000 TL arasındaki kısım için yüzde ikibucuk
- 2.000.001 TL ile 5.000.000 TL arasındaki kısım için yüzde iki
- 5.000.001 TL ve üzerindeki kısım için yüzde bir
Asgari ücret, her yıl tarifede ayrıca belirlenmektedir. 2026 tarifesinde asgari ücret tutarı; tek taraflı uyuşmazlıklarda birkaç bin Türk lirası, daha kapsamlı uyuşmazlıklarda ise daha yüksek belirlenmektedir. Uygulamada bu rakamlar değişkenlik gösterdiğinden, güncel tarife için Adalet Bakanlığı'nın resmi arabuluculuk sitesinin veya büromuzun incelenmesi önerilir.
Anlaşma Sağlanamayan Durumlarda Ücret
Arabuluculuk görüşmeleri sonucunda taraflar anlaşamaz ve tutanak düzenlenirse, bu durumda ücret saatlik esas üzerinden hesaplanır. 2026 tarifesinde belirlenen saatlik ücret, arabuluculuk ofisinin konumuna ve arabulucunun uzmanlığına göre farklılık gösterebilir.
Zorunlu arabuluculukta anlaşma sağlanamaması halinde, bu saatlik ücret devlet tarafından belirlenen asgari miktarla sınırlıdır ve iki saat için belirlenen sabit ücret tahsil edilir. Bu tutar 2026 itibarıyla birkaç yüz ila birkaç bin Türk lirası arasında değişmektedir.
Zorunlu Arabuluculukta Ücret Kimin Üzerinde Kalır?
İş Davalarında Ücret
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu kapsamındaki zorunlu arabuluculuk süreçlerinde, tarafların anlaşamaması durumunda arabuluculuk ücreti Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. Yani anlaşma sağlanamazsa arabuluculuk ücreti devlet tarafından karşılanır.
Ancak anlaşma sağlanması halinde ücret, taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça eşit olarak paylaşılır.
Pratikte sıklıkla sorulan "arabuluculukta işveren mi öder yoksa işçi mi?" sorusuna yanıt verecek olursak: anlaşmazlık tutanağı düzenlenmesi halinde ücret devletten karşılanmaktadır. Anlaşma sağlanırsa taraflar kendi aralarında ücret bölüşümünü serbestçe belirleyebilir.
Ticari Uyuşmazlıklarda Ücret
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu kapsamındaki zorunlu arabuluculuk uygulamalarında, anlaşma sağlanamaması halinde ücret yine devlet bütçesinden karşılanır; ancak tarafların kötü niyetle hareket ettiği tespit edilirse masraflar o tarafın üzerinde bırakılabilir.
Kira Uyuşmazlıklarında Ücret
2023 yılında getirilen düzenlemeyle kira uyuşmazlıkları için de zorunlu arabuluculuk şartı getirilmiştir. Bu tür davalarda da anlaşma sağlanamaması halinde ücretin devlet tarafından karşılanması söz konusu olmakla birlikte uygulamada bazı farklılıklar ortaya çıkmaktadır. Güncel durumu takip etmek için avukatlık bürosuyla görüşülmesi tavsiye edilir.
Taraflar Arasında Ücret Paylaşımı
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na göre, taraflar arabuluculuk ücretini eşit olarak karşılar. Ancak bu kural emredici değil, yorumlayıcı niteliktedir; taraflar anlaşarak farklı bir oran belirleyebilir. Örneğin anlaşma metnine "arabuluculuk ücreti taraflardan X tarafından karşılanacaktır" şeklinde hüküm ekleyebilirler.
Yargılama sürecine benzer biçimde, arabuluculukta da mahkeme, yargılama giderlerini haklı bulduğu taraf lehine hükmedebilir. Bu durum özellikle ihtiyari arabuluculuktan sonra dava açılması halinde gündeme gelir.
Adli Yardım Kapsamında Arabuluculuk
Maddi imkansızlık içinde olan bireyler, arabuluculuk ücretini karşılamak için adli yardım talep edebilir. 6325 sayılı Kanun çerçevesinde adli yardım kurumu arabuluculuk için de geçerli kılınmıştır.
Adli yardımdan faydalanmak için ilgili baro başkanlığına başvurulması gerekmektedir. Başvuru sahibinin ekonomik durumunun yeterli olmadığının belgelenmesi şarttır. Adli yardım kararı verilmesi halinde, arabuluculuk ücreti devlet tarafından karşılanır; ancak ilerleyen süreçte maddi durumu düzelen kişiden bu ücretin geri alınabileceği unutulmamalıdır.
Arabuluculuk Ücretinin KDV Durumu
Arabuluculuk hizmetleri, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu kapsamında değerlendirilmektedir. Profesyonel arabulucuların sunduğu hizmetler KDV'ye tabidir. Bu nedenle tarifede belirtilen ücretlere ayrıca yüzde yirmi KDV eklenmektedir.
Devlet bütçesinden karşılanan arabuluculuk ücretlerinde KDV devlet tarafından ödenmektedir. Ancak özel anlaşmalarla belirlenen ücretlerde KDV yükünün nasıl paylaşılacağı, taraflarca açıkça kararlaştırılmalıdır.
Arabuluculuk Ücretini Etkileyen Diğer Faktörler
Uzman Arabulucu Tercihi
Asgari tarife bir taban oluşturmakla birlikte, belirli uzmanlık alanlarında (finans, inşaat, sağlık vb.) deneyimli arabulucular daha yüksek ücret talep edebilir. Karmaşık uyuşmazlıklarda nitelikli bir arabulucu tercih etmek, uzun vadede mahkeme masraflarını önleyebileceğinden ekonomik açıdan rasyonel bir tercih olabilir.
Toplantı Sayısı ve Süresi
Anlaşmazlık hızla çözüme kavuşursa ücret daha düşük olurken, çok sayıda toplantı gerektiren uyuşmazlıklarda maliyet yükselebilir. Bu nedenle arabuluculuğa hazırlıklı girmek ve net talepler ortaya koymak, sürecin kısalmasına katkı sağlar.
Tercüman ve Uzman Desteği
Yabancı uyruklu tarafların yer aldığı uyuşmazlıklarda tercüman gerekebilir. Teknik nitelikteki uyuşmazlıklarda (inşaat, tıp, muhasebe vb.) bilirkişi veya uzman görüşüne ihtiyaç duyulabilir. Bu ek hizmetlerin bedeli arabuluculuk ücretine dahil değildir; ayrıca taraflarca ödenir.
Söymen Hukuk Bürosu olarak Bayraklı/İzmir'de arabuluculuk ücreti ve süreci konusunda profesyonel hukuki destek sunuyoruz. Arabuluculuk başvurusu öncesinde ücret hesaplaması, sürecin planlanması ve anlaşma aşamasında hukuki danışmanlık hizmetleri için deneyimli avukat kadromuzdan destek alabilirsiniz.